İlim ve Felsefe | Moritz Schlick | Felsefe

Moritz Schlick, yirminci yüzyılın başında felsefeyi köklü biçimde yeniden düşünmeye zorlayan bilimsel dönüşümün en etkili isimlerinden biridir. Mantıkçı ampirizmin kurucu figürü olarak Schlick, felsefenin görevinin yeni bilgiler üretmek değil; bilimin kullandığı kavramları, önermeleri ve anlam iddialarını açıklığa kavuşturmak olduğunu savunur.

İlim ve Felsefe, metafiziğin yüzyıllardır sürdürdüğü sahte problemleri mercek altına alırken, bilimsel bilginin neyi söylediğini ve neyi söyleyemeyeceğini titizlikle ayırt eder. “Anlam”, “doğrulama”, “verilmiş olan” ve “dış dünya” gibi temel kavramlar, mantıksal çözümleme yoluyla yeniden ele alınır; felsefe, bulanık soruların alanı olmaktan çıkarılarak kesinlik ve açıklık talep eden bir etkinlik olarak konumlandırılır.

Schlick bu eserinde, Kant’tan pozitivizme uzanan felsefî mirası eleştirel biçimde değerlendirirken; Einstein’ın fiziği, modern bilimin yöntemi ve dilin sınırları üzerinden felsefenin çağdaş rolünü tayin eder. Sonuçta ortaya çıkan tablo nettir: Felsefe, sistemler kurmakla değil, anlamı görünür kılmakla ilerler.

Bilim felsefesi, analitik felsefe ve düşünce tarihiyle ilgilenen okurlar için İlim ve Felsefe, yalnızca tarihsel bir metin değil; bugün de geçerliliğini koruyan disiplinli bir düşünme çağrısıdır.